IRISS Universeelsorteerder voor trosrozen in gebruik genomen: "Je hoeft je niet meer druk te maken om wat je personeel aan het doen is.”
Bijgewerkt op: 6 okt
Wie dagelijks met meerdere medewerkers bloemen sorteert, weet hoeveel tijd er gaat zitten in het bewaken van de kwaliteit, het verdelen van het werk en het steeds opnieuw uitleggen van dezelfde sorteercriteria. Met de IRISS Universeelsorteerder wil 4More Technology vooral dat dagelijkse proces eenvoudiger en constanter maken.
Bij handmatig sorteren bepaalt iedere medewerker uiteindelijk zelf wat hij of zij als bijvoorbeeld rijp, lang of groot genoeg beschouwt. Zeker wanneer er meerdere mensen aan de sorteertafel staan, kan dat verschil opleveren. De bedrijfsleider of eigenaar is daardoor regelmatig bezig om bij te sturen.
Eveline: "Als je zes mensen hebt staan die hetzelfde product op dezelfde manier moeten sorteren, dan krijg je altijd verschillen." Daar komt bij dat medewerkers gedurende de dag vermoeid raken en producten gedurende het seizoen veranderen. Een sortering die aan het begin van het seizoen goed werkt, hoeft later niet automatisch dezelfde verdeling op te leveren. Bij een machine worden de sorteerprogramma’s en sorteringen vooraf aangemaakt. De kweker bepaalt hoe hij de grenzen van de diverse sorteerinstellingen ingesteld wil hebben en de software zorgt ervoor dat die keuze consequent wordt uitgevoerd.
Eveline: "Gedurende de dag kun je indien nodig de instellingen eenvoudig aanpassen. Normaal moet je nauwgezet de samenstelling van het gewas in de gaten houden en je personeel sturen in de sortering ervan. Nu komt die data uit de machine en kun je hier heel gericht op sturen. En, waar het normaal lastig is om te zien of je personeel ook echt direct je aanwijzingen opvolgt, wordt de wijziging nu gelijk consequent doorgevoerd en kun je aan de hand van de data van de machine direct zien wat het effect van je wijziging is." Voor een kweker betekent dat niet dat alle arbeid verdwijnt. Het gewas moeten nog steeds worden opgelegd en na het sorteren verder worden verwerkt. Maar het lastigste stuk, het beoordelen en sorteren van het product, wordt uit handen genomen.
Tim: "Je kan met een gerust hart als kweker richten op andere belangrijke taken in de bedrijfsvoering." Op veel kwekerijen kijkt de ondernemer nog actief mee bij het sorteren, omdat hij zeker wil weten dat het product op de juiste manier wordt verwerkt. Als de machine het sorteerwerk overneemt, kan men de controle loslaten en vertrouwen op de precisie van de machine.
Overzichtelijker proces, minder inwerken
Ook de logistiek rond het sorteren speelt mee. Wie met de hand negen sorteringen maakt, moet verschillende partijen om zich heen verzamelen. Product wordt neergelegd, verplaatst en opnieuw gesorteerd. Men heeft het gewas onnodig vaak in de handen en, zeker als er met meerdere mensen gesorteerd wordt, is er veel ruimte nodig. Met een sorteermachine komt er structuur in het sorteerproces, omdat het product automatisch naar de toegewezen sorteeruitgang worden gebracht. Het maakt het proces ook overzichtelijker.
Een ander praktisch voordeel zit in seizoensarbeid. Voor gewassen met een korte oogst- of verwerkingsperiode worden regelmatig seizoensmedewerkers ingezet. Die moeten worden ingewerkt, waardoor het sorteren niet vanaf dag 1 goed gaat. Soms is een seizoen zo kort dat het alweer voorbij is zodra men goed en wel ingewerkt is.
Tim: "Gewas op de machine opleggen kan vrijwel iedereen doen." Het principe blijft eenvoudig: product in een bakje leggen en het gesorteerde product weer uit het juiste vak halen. De kennis over de sortering zit in de machine.
Wat zit er eigenlijk in het gewas?
De IRISS Universeelsorteerder maakt doormiddel van uitgebreide data per product de samenstelling van het gewas inzichtelijk. Dat kan nieuwe mogelijkheden opleveren voor de teler. Een kweker kan bijvoorbeeld een sortering hebben aangemaakt voor 90 cm bloemen. Als er op een bepaalde dag maar weinig van deze bloemen zijn, kan hij ervoor kiezen om deze bij een sortering lager te voegen, door deze sorteringen dezelfde uitgang toe te wijzen. Omdat de machine de 90cm wel als dusdanig herkend, kan er aan het eind van de dag wel bekeken worden om hoeveel bloemen het die dag ging.
Tim: "Je kunt iedere dag opnieuw je afweging maken. Je ziet met de data van vandaag dat het eigenlijk wel de moeite waard is om die lengte 90 te gaan maken, dus dat ga ik morgen doen." Daarmee wordt het sorteerproces ook een manier om beter naar het eigen gewas te kijken. Niet alleen hoeveel bloemen er zijn, maar ook welke maten, kwaliteiten of andere eigenschappen erin zitten.
Ook op de dag zelf kunnen er eenvoudig wijzigingen aangebracht worden in de sorteringen. Er is dan eenvoudig te zien wat voor effect een bepaalde wijziging heeft. Hoeveel bloemen er bijvoorbeeld extra in een sortering komen als het aantal benodigde rijpe knoppen verlaagd wordt.
Daarnaast kan de nauwkeurige meting uiteindelijk helpen om meer waarde uit het product te halen. Een voorbeeld is een bloem die net onder een bepaalde lengtegrens valt. Waar bij handmatig sorteren al snel ‘te kort is te kort’ geredeneerd wordt, kunnen de marges bij machinaal sorteren veel strakker worden afgesteld. Zo kan er bijvoorbeeld worden besloten dat een 59,5 cm wel lang genoeg is om als 60 cm door te gaan.
Eén machine voor meerdere gewassen
De machine is niet ontwikkeld voor één specifiek gewas. Er zijn tests gedaan met onder meer zonnebloemen, rozen, pioenen, ilex, sneeuwballen, trosrozen en distels. Ook voor onderstammen is er software ontwikkeld.
De manier waarop wordt gesorteerd verschilt per product. Bij trosrozen kan bijvoorbeeld het aantal knoppen en rijpheid worden meegenomen, bij Ilex de besbezetting en bij onderstammen onder meer de kromming en het wortelvolume.
Wouter: "Wij trainen de software op de productspecifieke eigenschappen. Hierbij maken we gebruik van AI/Machine learning." Voor een kweker die verschillende gewassen teelt, betekent dit dat niet voor ieder gewas een aparte machine nodig is. De software kan op 1 machine meerdere gewassen verwerken. Wisselen tussen de sorteerprogramma’s is een kwestie van een paar muisklikken.
De machine is bovendien modulair opgebouwd. Een kweker kan met een kleiner aantal uitgangen beginnen en deze later uitbreiden.
De eerste machines zijn inmiddels diverse kwekers geplaatst. Momenteel is men bezig met het optimaliseren van het sorteren van trosrozen. De komende periode wil 4MT de machine verder uitrollen en daarbij ook de internationale markt bedienen. Door het modulaire ontwerp is de machine relatief gemakkelijk te vervoeren en via een internetverbinding is het mogelijk op afstand mee te kijken en ondersteuning te bieden.
Meer over de IRISS Universeelsorteerder lees je hier
Opmerkingen